Samen tentoongesteld in dierentuinen
Samen uit Noorwegen, Finland en Zweden
werden aan het eind van de 19de eeuw tentoongesteld in dierentuinen.
Onderzoekers denken dat dit het beeld van een minderwaardig soort
mensen heeft versterkt. Meer dan 300 Samen werden in dierentuinen of
op tentoonstellingen over de hele wereld tentoongesteld.
Groot succes
Carl Hagenbeck was dierenhandelaar in
Hamburg in Duitsland. Hij bedacht dat hij rendieren zou kunnen
importeren die hij aan dierentuinen in het land kon verkopen. Een
tekenaar en vriend stelde voor om ook Samen te laten komen die op de
rendierkudde konden passen en hen op die manier tegelijk tentoon te
stellen.
De
tentoonstellingen van de Samen werden een succes. Velen kwamen om de
Samen te zien en bij een gelegenheid werd het chaos. Hagenbeck moest
de politie erbij roepen om orde in de rijen tussen het publiek te
krijgen. Ook bij de Wereldtentoonstelling in Chicago werden de Samen
tentoongesteld. Dit zijn enkele voorbeelden van wat er tussen 1870 en
1934 gebeurde.
Leefde goed in
de dierentuin
Het waren
slechte tijden voor de Samen op de Noordkalotten. Voor velen werd het
een vernederende belevenis om tussen de dieren van een dierentuin of
op wereldtentoonstellingen getoond te worden.
Trygve
Danielsen uit Røros
was een van hen. Hij is nu dood, maar de bouwingenieur heeft zijn
verhaal aan zijn vrouw verteld. Hij vertelde dat het eigenlijk een
voordeel was om in een dierentuin tentoongesteld te worden. Dit omdat
dierenartsen zich om de rendieren konden bekommeren. Danielsen leerde
verschillende talen en beleefde veel spannende dingen die de kinderen
hem vertelden, maar hij zei ook dat de ouders het moeilijk hadden.
Soms werd het te spannend, vertelde hij zijn vrouw. Zoals de keer dat
ze in Parijs waren en een leeuw zich had ingegraven in de kooi naast
die van de rendieren. Het lukte de leeuw bijna om een rendier te
doden. Op de foto is Peder Danielsen, de broer van Trygve, te zien.
Hij is nu 79 jaar.
Minderwaardig
soort volk
Archeoloog
Cathrine Baglo van de Universiteit in Tromsø onderzoekt
welk effect de tentoonstellingen hadden op de opvattingen die men
over de Samen had. Zij wil zo vroeg in het onderzoek nog geen al te
krachtige uitspraken doen, maar twijfelt niet dat de
tentoonstellingen de meningen versterkten dat oervolkeren inferieur,
minderwaardig en zonder recht op leven waren. “Alleen al het
tentoonstellen van de Samen tussen dieren zegt genoeg over wat men
van de Samen vond”, zegt Baglo.
Laatste tentoonstelling
Dierenhandelaar Hagenbeck hield zijn
laatste tentoonstelling van de Samen in 1931, 2 jaar voordat de
nazi's de macht in Duitsland overnamen. Naar wat Cathrine Baglo weet
waren de broers Petrus en Elias Danielsen uit Røros de
laatsten. Als kind was Petrus er in 1893 op de Wereldtenstelling in
Chicago bij geweest. Hij was een voorbeeld hoe meerdere generaties
zich lieten tentoonstellen. Trygve en Peder Danielsen waren zijn
zonen.
Bron
OVER ONS 
